Aminokwasy w pokarmach i dodatkach do diety

fitJuż podczas pierwszych lekcji biologii w szkole podstawowej uczniowie dowiadują się, że podobnie jak wszystkie inne organizmy, ich ciała zbudowane są z białek zwanych inaczej proteinami. Uczą się w ten sposób, że cały świat materii ożywionej jest ze sobą powiązany. Poznają bardziej i mniej skomplikowane łańcuchy pokarmowe, obrazujące, w jaki sposób materia krąży pomiędzy zwierzętami i roślinami. Zaczynają również rozumieć, z jakiego powodu mama zawsze tak nalega na solidne śniadanie i dba o to, aby posiłki były pełnowartościowe i urozmaicone. Być może dzięki tej zdobytej wcześnie wiedzy w przyszłości będą starannie dbały, aby dostarczać swoim organizmom wszystkich niezbędnych składników odżywczych. Składają się na nie w odpowiednich proporcjach białka, węglowodany, tłuszcze, witaminy oraz mikroelementy i minerały. Każdy z nich ma do spełnienia ważne funkcje.

Białka są najważniejszym składnikiem komórek. Tworzą je mniejsze struktury zwane aminokwasami. Do prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego potrzebnych jest wszystkie 20 aminokwasów wchodzących w skład białek. To najważniejszy powód. Jeśli dieta jest zbyt monotonna, może się okazać, że niektóre aminokwasy w ogóle w niej nie występują lub są dostarczane w zbyt małych ilościach. To częsty problem osób nie uznających jedzenia mięsa. Białka zwierzęce w ich pokarmach nie występują, więc muszą sobie dostarczać je w odpowiedniej dawce z innych źródeł i szczególnie dbać o zrównoważony skład posiłków. Nie jest to jednak problem dotyczący wyłącznie wegetarian lub wegan, którzy nie jedzą nie tylko mięsa, ale nawet pokarmów pochodzenia zwierzęcego, takich jak jajka, mleko czy nabiał. Czasami okazuje się, że brakujące aminokwasy trzeba dostarczać w postaci odżywek i suplementów. Tak dzieje się w przypadku sportowców i kulturystów. Za każdym razem, kiedy ktoś zamierza zmienić dietę lub sięgnąć po suplementy, warto skonsultować ten pomysł z dietetykiem lub lekarzem, aby nie podejmować ryzykownych eksperymentów na własnym zdrowiu.

Najważniejsze funkcje aminokwasów w ludzkim organizmie

Podstawowym celem aminokwasów jest tworzenie cząsteczek białek, będących podstawowym budulcem komórek. Wchodzą również w skład enzymów, których zadaniem jest regulowanie przebiegu wszystkich procesów życiowych przebiegających w organizmie, nie tylko ludzkim. W związku z faktem, że ludzkie ciało zbudowane jest z setek tysięcy różnorodnych białek, nie jest możliwe udzielenie krótkiej odpowiedzi na temat roli poszczególnych aminokwasów. Można jednak pokusić się o stwierdzenie, że aminokwasy odgrywają zasadniczą rolę niemal we wszystkich procesach, które mają znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania komórek, tkanek, narządów i ich układów. Organizm pobiera je ze spożywanych pokarmów, dlatego zróżnicowana i bogata w aminokwasy pochodzenia zwierzęcego i roślinnego dieta jest taka ważna. Ma ona wpływ na funkcjonowanie sfery psychicznej i fizycznej człowieka. Wiele aminokwasów uczestniczy w procesach związanych z syntezą i działaniem neuroprzekaźników odpowiedzialnych za sprawność umysłową, koncentrację, zapamiętywanie, a także za kształtowanie rytmu dobowego oraz nastroju. Bez obecności aminokwasów funkcje te zostają zaburzone, co w znaczący sposób obniża komfort życia i ma bardzo negatywny wpływ na zdrowie. Do tej grupy można zaliczyć serynę, tryptofan, glutaminę czy tyrozynę.

Niektóre aminokwasy z kolei mają zasadnicze znaczenie w budowaniu mięśni, ścięgien i innych elementów tkanki łącznej. Leucyna wraz z proliną dostarczają komórkom mięśniowym energii potrzebnej do pracy, stanowiąc ponadto materiał budulcowy tworzący ich strukturę. Najważniejsze jest zachowanie w organizmie równowagi, zwanej przez biologów homeostazą. Oznacza to, że dla prawidłowego funkcjonowania ciała i umysłu potrzebna jest ściśle określona ilość aminokwasów oraz innych składników odżywczych. Nie może ich być za mało, ale również nadmiar bywa szkodliwy i zaburza normalny przebieg procesów życiowych. Jakiekolwiek zaburzenie naturalnej równowagi jest niekorzystne, a w niektórych przypadkach nawet niebezpieczne.


Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>